Avrupa Uzay Ajansı'nın Temmuz 2023'te fırlattığı Euclid misyonu, gökyüzünün üçte birini ve 10 milyar yıldan fazla kozmik tarihi kapsayan şimdiye kadarki en büyük kozmik haritayı oluşturmayı amaçlıyor. Misyon, evrenin sırasıyla yaklaşık yüzde 70 ve yüzde 25'ini oluşturduğu düşünülen karanlık enerji ile karanlık maddenin doğasına ışık tutmayı hedefliyor.
Euclid teleskobunun haritalayacağı gökyüzü alanının yaklaşık yüzde 14'ünü kapsayan ilk büyük veri yayını, 900 milyondan fazla galaksiyi, 60 milyondan fazla potansiyel kuasarı ve güçlü kütleçekimsel merceklenme için çok sayıda adayı içeriyor. Edinburgh Üniversitesi'nden Profesör Andy Taylor, hiçbir gözlemin Euclid kadar detaylı ve bilgi içeriğine sahip olmadığını, teleskobun yüksek çözünürlüğü koruyarak evrenin çok büyük hacimlerini haritalandırabildiğini belirtti.
Taylor, uzmanların daha önce yaklaşık 1.000 güçlü kütleçekimsel merceklenme vakasından haberdar olduğunu, ancak Euclid verilerinin yaklaşık 15.000 olası vaka içerdiğini ve görevin sonuna kadar tahmini 170.000 vakanın daha keşfedilmesinin beklendiğini kaydetti. Önümüzdeki yaz aylarında galaksilerin dağılımı ve zayıf kütleçekim merceklenme ile ilgili sonuçları içeren daha fazla verinin yayınlanması bekleniyor.
Açık Üniversite'den astronomi profesörü Stephen Serjeant, güçlü kütleçekimsel merceklenme ile karanlık maddenin nasıl kümelendiğinin öğrenilebileceğini ifade etti. Bilim insanları, merceklenmenin maddenin özelliklerine bağlı olarak karanlık maddenin bir galakside nasıl dağıldığını etkilediğini ve bu sayede karanlık maddenin doğası hakkındaki farklı teorilerin elenebileceğini belirtiyor.
Yorumlar